Category: Rosg

‘Saothar Fear nDomhain’ (1917 [1912]), Caibideil a h-Aon. Eadar-theangachadh le Liam Ó Rinn air Peadar Kropotkin.

Pìos ann an Gàidhlig na h-Èireann a tha seo. Rinn Liam Ó Rinn (1886-1943), à Baile Átha Cliath, na h-uiread airson Gàidhlig Èireannach a chur air sgrìobhaidhean chan e a-mhàin ann am Beurla ach ann an cànanan eile. B' esan an rinn an tionndadh Gàidhlig de Bhunreacht Shaorstáit Éireann (1922), agus de Bhunreacht na hÉireann(1937) a … Leugh an corr ‘Saothar Fear nDomhain’ (1917 [1912]), Caibideil a h-Aon. Eadar-theangachadh le Liam Ó Rinn air Peadar Kropotkin. →

Na Gàidheil agus Tràilleachd an Aimeireaga a Tuath, leis an Urr. Alasdair MacGriogair (1849)

Cunntas goirid air mar a ghabh na Gàidheil pàirt ann an tràilleachd ann an Aimeireaga a Tuath san 18mh agus 19mh linn. Chaidh fir às a’ Ghàidhealtachd do na h-Innseachan an Iar, leithid Iameuga, airson planntachasan a ruith. Faisg air an àm a chuireadh às do thràilleachd ann an Ìmpireachd Bhreatainn, ann an 1833, thog … Leugh an corr Na Gàidheil agus Tràilleachd an Aimeireaga a Tuath, leis an Urr. Alasdair MacGriogair (1849) →

‘Iain Mac Mhurchaidh: 1818-1903’, le Lachlann MacBheathain (1920)

Rinn Iain MacMhuirich no MacMhurchaidh (John Murdoch, 1818-1903) dlùth-cheangal eadar a' Ghàidhlig agus iomairtean airson ceartas sòisealta 'na latha. Ach càite an leughar na sgrìobh e sa chànan? Càite a bheil am beachdachadh 's an sgrùdadh air a bheatha 'na chànan fhèin? Seo co-dhiù cunntas luachmhor air le fear - Lachlann MacBheathain - a bha … Leugh an corr ‘Iain Mac Mhurchaidh: 1818-1903’, le Lachlann MacBheathain (1920) →

Aimhreit nan Nabhaidhean (Navvies) ann an Stonehaven, 5 Faoilleach 1848

'S e bliadhna air leth lasanta a bha ann an 1848 air feadh na Roinn Eòrpa, mar sin 's beag an t-iongnadh gu bheil Fear-tathaich nam Beann - nach do ruith ach eadar 1848 agus 1850 - loma-làn sgeulachdan de strì agus aimhreit. Fiù 's ged a b' e foillseachadh sòlaimte spioradail a bha fa-near … Leugh an corr Aimhreit nan Nabhaidhean (Navvies) ann an Stonehaven, 5 Faoilleach 1848 →

Aimhreit-arain Ghlaschu, 6 Màrt 1848

Am-bliadhna, tha sinn a' comharrachadh a' cheudamh ceann-bliadhna de 'Bhlàr Cheàrnag Sheòrais' (31 Faoilleach 1919). Tha an tachartas sin, agus mar a chaidh a cheannsachadh le saighdearan agus tancaichean, a-nis a' samhlachadh 'Shrath Chluaidh Dearg' agus air a dhol na phàirt bhunaitich de sgeulachd na làimh-chlì ann an Alba. Ach tha tachartasan eile den aon … Leugh an corr Aimhreit-arain Ghlaschu, 6 Màrt 1848 →

Na Cairtich (Chartists) an Sasainn ’s an Alba (1848)

  THA aobhar taing aguinn nach eil dortadh fola ’an Sasunn no ’n Albuinn; ach tha anabàrr de mhì-riaghailt air feadh iomad aon de na bailtean mora. ’An Lunnainn, ’an Dun-eidean ’s an iomad àite eile tha buidheannan lìonmhor de’n t-seòrsa ris an abair iad Chartists a’ cruinneachadh gun stad a sìor éigheach an aghaidh … Leugh an corr Na Cairtich (Chartists) an Sasainn ’s an Alba (1848) →

‘A Réir an Lagh’ (1968), le Seann Saighdear

Anns a’ bhliadhna naoi ceud deug agus a h-ochd deug an toiseach a’ mhìos Mhàigh, bha mi anns a’ Fhraing ann an réiseamaid Ghaidhealach anns a’ chóigeamh roinn deug Albanach, de’n arm Bhreatannach. Bha mi air m’fhàgail a-mach ás an trainns an tùras so airson ionnsachadh “Lewis gun.” Air an la-arna-mhàireach an déidh m’fhàgail a-mach … Leugh an corr ‘A Réir an Lagh’ (1968), le Seann Saighdear →

‘An t-Soibheid’ is Eile (Guth na Bliadhna, 1919-1920)

Anns a' phost mu dheireadh, 'An t-Ar-am-mach Rùiseach' a chaidh fhoillseachadh as t-Earrach 1918, tha fear de na h-altan as tràithe againn ann an Gàidhlig air Rèabhlaid na Ruise. Ge-tà, cha b' ann air tachartasan an Dàmhair 1917 no air sòisealachd fhèin a bha ùghdar Guth na Bliadhna a' cnuasachadh, ach air co-rèiteachadh Brest-Litovsk eadar … Leugh an corr ‘An t-Soibheid’ is Eile (Guth na Bliadhna, 1919-1920) →